Nhai Huynh's Blog

Just another WordPress.com weblog

30/4 và một đứa không biết gì về lịch sử.

1.  Lịch sử khẩn hoang miền Nam

Là quyển của Sơn Nam mà tui đang đọc trong dịp lễ này. Giải thích về lí do vua chúa Việt Nam thúc đẩy khai hoang vào miền Nam,  các chúa Nguyễn và Gia Long được coi brilliant vì tầm nhìn:

–          Mở rộng đất là mở rộng địa bàn thống trị.

–          Dân đông (do mở rộng) thì tăng lính tráng bảo vệ kinh đô (khi thời chiến); và tăng thuế điền và thuế đinh (khi thời bình).

–          Nạn đói kém giảm thiểu, vì nơi này mất mùa thì nơi kia bù lại, giảm nguy cơ nội loạn

Nguyễn Ánh và Gia Long lấy tăng gia sản xuất làm trọng, là để dân có motivation khai thác đất đai sẵn có, và vùng đất hoang mới mở rộng. Một số chính sách thiệt hay là:

–          Canh tác đất tốt, thu hoạch được 10 thùng lúa (hem thấy nêu diện tích bây nhiêu) thì được thưởng tiền.

–          Canh tác đất xấu, thu hoạch được 7 thùng lúa, thì được thưởng tiền.

–          Nếu là phủ binh làm nông tốt thì miễn một năm khỏi đi đánh giặc. Nếu là dân làm nông tốt thì miễn một năm làm việc cho quan.

–          Dân lậu (ko có tên trong sổ bộ), ko có đất thì làm ruộng dưới quyền các quan điền toán, được trả lương như lính.

20140503_153529

(ảnh: mộc đẹp siu cấp vô địch của bạn Dinh Linh)

2. Chủ quyền lãnh thổ và góc nhìn của Tây và Ta.

Tui kể lại em Emily, đồng nghiệp tui, một em gái 27t thạc sĩ MIT, rằng tao nể chúa Nguyễn quá mậy và tao hong thấy xấu hổ gì hết khi nghĩ về Mekong quê tao đã từng thuộc người Cao Miên (người campuchia) hết, có khi nào người Trung Quốc cũng đang nghĩ vậy về chính quyền TQ trong việc giành giựt biên giới và biển đảo hong. Em gái gật gù bảo, chính quyền bảo vệ đế chế của họ (mở rộng lãnh thổ đảm bảo an ninh lương thực, lính tráng, sưu thuế) là điều phải làm, nhưng TQ ở một câu chuyện khác, họ giành giựt đảo vì lí do an ninh năng lượng chung, chiếm đóng vị trí trading của thế giới vào ĐNÁ. Vại là thiệt thòi rơi vào không chỉ bản thân nước bị chiếm mà còn nhiều nước khác, ko ưa được.Tui gật đầu. Mài nói đúng. Hèn chi Mỹ cũng giành Việt Nam hén ;).

Thắng bại thuộc về kẻ-tập-trung-mà-làm, no matter you have less resouces hén. Giống như VN đánh thắng Mỹ. Hay Việt Nam chiếm được Mekong. Action speaks more than a thousand words. Nếu mình chỉ chửi đổng, kêu gọi thì phong long khơi khơi, và yêu nước nhưng cheating kiểm tra, giáo dục chạy theo bằng cấp, làm cho qua chuông thì cái job giữ cũng ko xong chứ đừng mong tới biên giới.

3. Bên thắng cuộc. Và làm gì sau khi thắng cuộc?

Tui ít đọc các propaganda về lịch sử. Hồi nhỏ đi học cũng ít học thuộc lòng. Tui thi tốt nghiệp 12 chỉ có 5 điểm sử thôi, nên bạn nào đọc tới đây mà hỏi “Biết gì ko mà nói?” thì trả lời luôn, hai ngày bự xự của đất nước 2/9 với 30/4 mà tui nói lộn với đồng nghiệp “Independence Day” và “Reunificationday” quài . Tui thích explore the truth, not the victory. Nên học thuộc long nguyên nhân thắng lợi và các diễn tiến trận đánh tui mệt lắm. Nước Mỹ cũng nói về awesome America lúc học trò còn nhỏ (giống mình!) nhưng lên uni họ được discuss công khai hai chiều để tiệm cận nhiều góc nhìn lịch sử (khác mình!).

Tui có may mắn làm ở môi trường đa quốc tịch: tui làm cho một project được fund bởi USAID, nên tối ngày nghe Nhà Trắng nó ca “from American people” quài, sếp tui Canada, đồng nghiệp Mỹ, chúng tui có một văn phòng ở Phnom Penh. Tui ở vị trí laison giữa project Vietnam và quốc tế. Tui đi hơi nhìu nhìu, quan sát thế giới chưa tròn nhưng vừa đủ để biết mình là ai. Chắc nhờ hay đứng giữa làn gió tụi nó (tây, ta, miên, cánh tả, cánh hữu) chém tơi tả mỗi lần hội họp, networking haha.

Một bài viết tui đọc hôm qua về nạn nhân chiến tranh, và tui ưng quá chừng chừng: http://www.thanhnien.com.vn/pages/20140502/ai-xung-dang-voi-tu-do.aspx. Một post tui viết gần đây về người lính việt nam cộng hòa.

Tui nghe “bên đây” cuộc chiến nói về “thế giới ai cũng biết chiến thắng vietnam vĩ đại”. Điều này đúng đó. Và thiệt tình người ta chỉ biết có nhiêu đó thoi. Hỏi thêm thành tựu sau chiến thắng Vietnam vĩ đại là thế giới tịt, không biết gì cả,đáng si nghĩ ghê hong. Nhiều partner khi làm với tui, đều dè dặt với mình giỏi tư duy tiểu tiết nhưng yếu tầm nhìn, team player attitude thì “ngồ ngộ”, có lẽ do một mắc xích quan trọng: ngôn ngữ. Đồng quan điểm với tui là bài báo của Nguyễn Phương Mai (tác giả Con Đường Hồi Giáo) mới đăng Và lắm lúc khi người ta khen mình “chai ai sao mài giỏi tiếng anh vại!”, làm mình suy nghĩ, chúng tôi đâu có ăn lông ở lỗ lắm đâu. Ngôn ngữ đã trở thành một công cụ, không phải một kĩ năng. Việc khen ngôn ngữ giỏi, cũng giống như khen biết mở firefox haha. Tuy mình hay chê “người Miên”, nhưng hầu hết người Khmer ở Phnom Penh nói tiếng anh giao tiếp tốt hơn mình đó. Nếu họ ham học y như mình (;)) thì cũng quá ngạc nhiên nếu họ (sớm) tiếp cận được đa dạng thông tin hơn mình hén.

Tui nghe “bên kia” cuộc chiến, người việt ở hải ngoại người tự coi là amerasian thành công và người trong nước là lạc hậu và chậm tiến. Một con mỹ trắng nói tui vầy nè: í qua đây thấy SG cũng phồn hoa đô hội quá hén. Ở bên Mỹ có nhiều tộc người Á. Nhưng khác với người Japanese chăm học hay người chinese giỏi làm kinh doanh, tộc người việt phổ biến là ko rành tiếng mỹ, hay làm việc chân tay, đồng hương hay rời rạc, phổ biến là nghèo. Hồi thời sinh viên, một con mẽo khác đi CFC xong về làm course luật cho người việt ở bang nó – new Orleans, vì nó nói người Vietnam bên Vietnam sao dễ thương hiền hậu quá. Người Vietnam bên nài (US) du côn lắm, chắc tại ít biết tiếng mỹ, ít biết luật mỹ nên ngta phải sừng sộ để tự vệ, vại nên nó làm course phổ biến luật cho ngta an tâm, và tui phụ dịch không công cho nó mấy tờ giấy.

Chưa có qualitative research về chênh lệch giữa lời khen và tiếng chê. Số lượng mẫu chưa đủ lớn thì không xác định được ngta khen hay chê mình nhiều hơn nhé. Nhưng nói vại để biết, người Vietnam mình, bên nài hay bên kia, cũng như nhiều dân tộc khác thoi: ở đâu cũng có anh hùng, ở đâu cũng có thằng khùng thằng điên. Chứ không phải siêu anh hùng gì đâu.

Nói chuyện ta ở bên đây và bên kia của cuộc chiến, giờ tới bên sát nách nè. Gần đây tui hay đi Sing vì project bên tui dựng một case study cho SMU (Singapore Management Uni). Dr Ravi đọc một article về project của tui. Thay vì giống như giảng viên Vietnam mình là save lại cho sv đọc và phân tích trên lớp thì ông liên hệ với nhân vật của câu chuyện để tìm hiểu ngọn ngành hơn. Vì theo ông, khi bạn đọc một bài báo, nếu bạn hiểu 100%, thì đó là bạn hiểu góc nhìn của nhà báo về nhân vật câu chuyện, chứ hõng phải hiểu nhân vật câu chuyện nha. Giống như bạn đọc tới đây thì là bạn hĩu tới cách-tui-hĩu-về-Dr-Ravi, vại níu tui hĩu sai về ổng là bạn đang hĩu trớt quớt theo chứ gì nữa.  Quay lại câu chuyện project tui, Dr Ravi tìm đến chúng tui, xin nhiều thêm background câu chuyện. Và khi case study hoàn chỉnh, họ mời tui đến lớp nghe presentation của sinh viên – ở đó giáo sư đánh giá về học thuật và nhân vật câu chuyện đánh giá mức độ realistic của giải pháp mà sinh viên đưa ra. SMU cần sinh viên của mình cần một câu chuyện thực tế. Và chúng tui, project leaders, mong muốn nhìn strategy của những cái đầu học thuật. Vại là mutual benefit, viết thái mịe cho trường nó, tiền nong dek gì đâu. Lesson learnt là, đó là career của mỗi người, người ta coi là nghề nghiệp (career) và đặt hết quan tâm đầu tư cho nó (care-er). Làm với SMU, tui thấy Thắng Cuộc là một chuyện hay để kể lại, vấn đề kế tiếp là, bạn làm gì sau khi thắng cuộc để giữ được trophy đó. Chứ không phải lúc nào tiền cũng là mấu chốt để nâng cấp hiện trạng, giải quyết vấn đề. Cái core nằm ở cái đầu, khơi được quyền lợi đôi bên vậy là trigger được hành động con người. Cũng như chúa Nguyễn với chính sách tang gia sản xuất (làm ruộng tốt thì khỏi đi lính) hay Dr Ravi ổng xài tui.

Otherwise, khi gái cứ lo múa sen và trai cứ lo hát khúc trường ca đất nước, trophy vẫn là của mình, nhưng có khi nào mình sẽ thành người Cao Miên?

Nói chung là có việc để làm, nhưng lượn fb nhiều hình các bạn đi biển đi chơi quá, nên chuyển qua viết nhảm. Post tấm đi bơi trong hồ cho đỡ ngứa:

DSC_8880

Advertisements

One response to “30/4 và một đứa không biết gì về lịch sử.

  1. thainguyenminhgiang May 4, 2014 at 3:35 am

    mụn đâu hết rồi chị?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: