Nhai Huynh's Blog

Just another WordPress.com weblog

Entry for August 02, 2007Lạm bàn về chí hướng

1 bài viết ko lạ về mặt ý tửơng. Vì những suy nghĩ như thế này thì con ngừơi nham nhở và thiển cận như tui cũng có tểh thấy đc mà. Vấn để mà ngừơi viết bức xúc ko có gì là lạ, vì nó là tâm tư của lớp lớp thanh niên 18t rồi. Cái hay nằm ở chỗ dẫn chứng, so sánh. Copy để lại cho blog mình nào: [ nhân dịp còn 1 ngày nữa mình tròn 17t]

Lạm bạn về chí hướng

Tôi mới tìm lại được bài này từ Internet. Viết khoảng cuối năm 2000 (22 tuổi), gửi đăng ở Sinh viên Việt Nam, mở đầu cho loạt bài giới thiệu về du học Mỹ của nhóm Nguyễn Thái Bình. Post lại để nhớ lại các bạn bè trong nhóm cũ.
Tại sao chúng ta vẫn đang mày mò? Vì việc thì lớn mà chúng ta còn quá trẻ. Không phải vì độ tuổi hai mươi, mà quá trẻ với thị trường cũng như tất cả mọi người dân nước Việt. Sau mười lăm năm Đổi Mới, chúng ta là thế hệ đầu tiên lại ở đúng nơi mà hai trăm năm trước không phải chỉ nhà Nguyễn mà cả các sĩ phu thời đó đã thất bại trong việc canh tân tránh tụt hậu. Nếu chúng ta thất bại có nghĩa là dân tộc này thêm một lần thất bại, trong hoà bình

Tìm được chí hướng mới không hề là một việc dễ. Có những thế hệ may mắn sinh ra thì mọi thứ đã rõ ràng đến như trong suốt. Nhưng chúng ta thì không. Chúng ta vào tuổi 18 phải đối mặt với thị trường, với những sức xoáy vô tri ghê gớm. Chúng ta phải đấu tranh để có việc làm cho chính mình trước hết. Rồi sau nữa chúng ta đối mặt với đói nghèo của đất nước. Với trì trệ trong một thế giới đang mải miết nhảy những bước dài…

Cần bao nhiêu năm để một dân tộc tìm được một chí hướng như thế? Không thể là mười năm. Sau năm mươi năm nô lệ, người Việt Nam mới hiểu rõ cần phải làm gì. Cho dù có hàng trăm cuộc thử nghiệm, cho dù “Nguyễn Trung Trực lại Hoàng Hoa Thám, đầu nối thay đầu, chân nối chân”, đất nước vẫn trong một thời kỳ không hề ngắn ngủi, “đen tối tưởng chừng không có lối ra” (Hồ Chí Mình).

Chúng ta không thể yên tâm được chỉ với hình ảnh anh công nhân lái máy cày hay chị công nhân làm ca đêm trong thời đại của nên kinh tế tri thức này. Hình ảnh đẹp đẽ ấy, tiếc thay là của thời kỳ khác dù là một thời kỳ mở đầu rất quan trọng trong việc đặt nền móng cho tương lai.

Ai đã cho chúng ta hình ảnh mới, hình ảnh của thời bình, hình ảnh của những trí thức, nhà cải cách, những thương nhân, những lập trình viên? Chúng ta không thèm đi xin những điều đó vì chúng ta tự hào rằng ta có thể tự mình tìm thấy, ngay từ trong lịch sử của dân tộc này.

Bạn học của tôi tin vào ai? Họ tin vào những người đã đi bước đi của họ, từ sáu mươi năm trước, những thế hệ trí thức Tây học đầu tiên của Việt Nam: Hoàng Xuân Hãn, người thiết kế giáo dục trung học VN hiện đại, Trần Đức Thảo – nhà triết học đầu tiên, GS Tạ Quang Bửu, GS Trần Đại Nghĩa, v.v… Và cùng với rất nhiều những con người lớn lao khác đang được coi là ngọn nguồn của giới trí thức Việt Nam hiện đại. Những người đã đem về tri thức mới, trong sạch và lạ lẫm, những người đã đóng góp không mệt mỏi theo lối của các trí thức chân chính, nghĩa là trong thầm lặng.

Những bạn bè tôi có thể lấy được nguồn mạch ấy từ đâu, nếu không phải là từ những người đang quở trách những người kế tục của các thế hệ trí thức tiền bối ấy. Họ rất sẵn sàng nhưng tiếc thay, lại không biết tại sao họ còn chưa trao cho người trẻ tuổi nguồn mạch ấy.

Chúng ta đang bị quở trách chỉ vì chưa tìm ra được bước đi, trong khi chính nhiều người đang quở trách lại đã từ lâu thúc thủ trước thị trường, sợ hãi nó, xua đuổi nói. Họ không hề đưa ra được một gợi ý, dù nhỏ cho người trẻ tuổi. Không có một khoa hoc mới về đạo đức thị trường, tinh thần doanh nhân. Không có ai nói lên thị trường đáng tín và đáng trân trọng ở điểm nào, tận dụng sức mạnh của thị trường để nhân lên niềm tự hào dân tộc thế nào. Họ cũng đang bị khuất phục với công cụ mạnh mẽ của chính họ chỉ vì nó quá mới mẻ.

Cũng được, chúng ta sẽ làm việc đó. Nhưng trách móc, có nghĩa là quay lưng lại với con em họ đang phải một mình đối mặt với thách thức lớn lao.

Ban bè tôi đang đi về đâu? Có những người nhuộm tóc và đeo khuyên mũi. Một số khác đang miết mải trên con đường học tập ở nước ngoài, nơi họ nghĩ, duy nhất có thể đón đầu, đi tắt. Họ nghĩ, những kiến thức ở trường đại hoc Việt Nam của họ chưa đủ để đi tắt, một khi những người mà họ muốn đón đầu còn học nhiều hơn, biết nhiều hơn, trong môi trường vận động nhanh hơn.

Chúng ta có thể đi tắt được bao nhiêu khi cuốn giáo trình của chúng ta được dịch lại, thậm chí được đơn giản hoá từ 30 năm trước? Có những thứ ta cần để đón đầu còn hoàn toàn chưa xuất hiện ở Việt Nam: xã hội học thực nghiệm, công nghệ vật liệu nghiên cứu các dạng năng lượng mới, trí tuệ nhân tạo… Vì thế mà họ không hề từ nan phải học ở bất kỳ đâu cái mà đất nước cần, cho dù phải nếm trải nỗi nhọc nhằn xa quê.

Liệu có mất đi niềm tự hào dân tộc khi hướng tới tri thức mới của nhân loại? Có lẽ không! Cần đọc lại điều nhức nhối triều Nguyễn. Nó còn là của chúng ta, những ngựời được giao kế tục, gánh vác trọng trách của nước nhà, vì cho đến nay, chúng ta vẫn còn chưa được vẻ vang sánh vai với các cường quốc nǎm châu. Và hơn hết, nó còn có thể lặp lại một cần nữa. Lịch sử rất vui lòng tàn nhẫn với những thế hệ ươn hèn.

Bạn bè tôi lo sợ khi nhìn thấy thư viện 15 tầng của trường đại học New York làm việc 24/24 giờ, luôn chật sinh viên. Viện Toán Courant – số một về toán ứng dụng, đèn trên 13 tầng không bao giờ tắt trước 12 giờ khuya. Họ sợ những con tàu trí tuệ thao thiết chay, mà sinh viên ta chưa biết tới cuộc
đua ấy. Họ lo sợ khi nhìn những thư viện trong các trường trung bình ở nước ngoài đã có lượng sách nhiều hơn Thự viện Quốc gia của ta đóng cửa lúc 8 giờ, sợ những thư viện khổng lồ trên mạng Internet mà bạn bè họ còn chưa biết đến sự tồn tại của chúng.

Nhưng họ cũng có những ước mơ. Họ muốn một ngày nào đó nhìn thấy bờ sông Hồng, sông Thao, sông Lô như bờ sông Mixixipi, không cỏ lác và rau cải vàng. Bởi vì, người nghèo sẽ không còn phải tận dụng những mảnh đất một mùa của lũ bấp bênh nữa.

Và thế là họ bắt đầu nghĩ suy về chí hướng của mình, cho quê hương mình, nơi mà cha anh họ đã đổ máu để gìn giữ…

Nguyễn Thái Bình
Báo SVVN

—————

p.s: mấy chỗ màu mè là mấy chỗ tui thích thôi, chứ ko có ý nghĩa gì đặc biệt đâu

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: